Yaşadıklarını bir araya getirir, kendi anlatısını kurar.
Ne olduğunu söylemenin yanına olayların sırasını, nedenlerini ve kendi düşüncesini ekler. Fidan, çocuğunuzun deneyimlerini Türkçeyle daha bağlantılı anlatmasına odaklanır.
Bir olayı anlatabilmek, tek tek bilgiler vermekten daha fazlasıdır. Sıra, neden ve açıklamalar bir araya geldikçe karşısındaki kişi çocuğunuzun ne demek istediğini daha kolay takip eder.
Dinleme ve konuşma · 01
Olayları anlaşılır bir sırayla anlatır.
Yaşadığı bir deneyimi paylaşırken önce ne olduğunu ve ardından neler yaşandığını bir araya getirir. Konuşmasını dinleyen kişi, anlatının akışını izleyebilir. Türkçe, gün içinde yaşadıklarını başkalarıyla paylaşabildiği daha geniş bir alana dönüşür.
Giray
“Gününüz nasıl geçti?”
Ela
“Önce parka gittik, sonra eve döndük.”
Türkçe, hayatın içinde.
Dinleme ve konuşma · 02
Bir seçimin arkasındaki nedeni açıklar.
Ne yaptığını ya da neyi sevdiğini anlatırken bunun nedenini de belirtir. Olaylarla nedenler arasındaki bağı dinlerken takip eder, kendi anlatımında da kullanır. Böylece konuşmada yalnız sonuç değil, düşünme biçimi de görünür olur.
Pingucan
“Neden o oyunu seçtin?”
Ela
“Çünkü birlikte oynamak istedik.”
Türkçe, hayatın içinde.
Dinleme ve konuşma · 03
Görüşünü bir açıklamayla paylaşır.
Ortak bir konuda ne düşündüğünü söyler ve önerisini açıklayan bir neden ekler. Karşısındaki kişinin fikrini dinleyip kendi düşüncesiyle ilişkilendirir. Bu, birlikte yapılacak bir şeye karar verirken konuşmaya katkıda bulunmasını sağlar.
Ela
“Bence bahçede oynayalım; orada daha çok yer var.”
Giray
“Olur, birlikte çıkalım.”
Türkçe, hayatın içinde.
Dinleme ve konuşma · 04
Anlaşılmadığında başka türlü anlatır.
Bir sözünün karşısındakine açık gelmediğini fark ettiğinde yeniden açıklamayı dener. Aynı sözü tekrarlamak yerine farklı kelimelerle neyi kastettiğini belirtir. Böylece konuşmanın kesildiği bir noktada anlamı yeniden kurmaya katkıda bulunur.
Türkçe, konuşmanın ötesinde de hayatına eşlik eder.
Okuduklarında, yazdıklarında, kültürle ve insanlarla kurduğu ilişkide kendine yeni ifade alanları açar.
Okuma
Bir metnin akışını ve ana fikrini bulur.
Hikâye ve bilgi metinlerinde olayların sırasını, nedenleri ve önemli bilgileri takip eder. Okuduğu metnin ne anlattığını kendi sözleriyle özetler. Ayrıntılar arasında kaybolmadan asıl söyleneni bulması, Türkçeyle bilgi edinmesini destekler.
Günlük hayatta
Okuduğu kısa bir hikâyede önce ne olduğunu ve olayın neden değiştiğini anlatır.
Yazma
Cümlelerini bir anlatı etrafında birleştirir.
Bir olayı, düşüncesini ya da önerisini birbirine bağlı cümlelerle yazar. Yazdığını gözden geçirirken akışa ve anlaşılır olmaya dikkat eder. Böylece tek bir cümleyle verdiği bilgiyi, daha bütünlüklü bir yazılı paylaşıma dönüştürür.
Günlük hayatta
“Önce parka gittik. Yağmur başlayınca eve döndük.” diye kısa bir deneyimini yazar.
Kültürel bağ
Kültürle ilgili bilgisini anlatıya dönüştürür.
Türkiye’den sanatçı, yazar ve önemli düşünürlerle yaşına uygun örnekler üzerinden tanışır. Eserler, şarkılar ve mutfak kültürüyle ilgili bilgi toplar; öğrendiklerini kendi sözleriyle anlatır. Kültürel karşılaşmalar, soru sormaya ve paylaşmaya da alan açar.
Günlük hayatta
Tanıdığı bir eserle ilgili ne öğrendiğini ve dikkatini neyin çektiğini kısa bir anlatıyla paylaşır.
Sosyal iletişim
Önerisini ve tercihlerini ortama uygun söyler.
Ziyaret, kutlama ve ortak sofralarda sohbete katılır. Bir daveti kabul ederken, öneride bulunurken ya da kibarca reddederken duruma uygun ifadeler seçer. Ne istediğini anlatırken karşısındaki kişiyle kurduğu ilişkiye de dikkat eder.
Günlük hayatta
“Teşekkür ederim, şimdi istemiyorum. Biraz sonra alabilir miyim?” diyerek tercihini açıklar.
Kelime bilgisi
1.080+kelime
Kelime dağarcığı, anlatabildiklerine alan açar.
Dinlerken anlam vermek, konuşurken ihtiyacına uygun bir söz bulmak, okurken ve yazarken bağlantı kurmak için.
Tohum’dan Fidan’ın sonuna kadar birikimli (7–17 yaş). 4–6 yaşta 680+.
Roots & Talks ile
Anlatacaklarına Türkçeyle alan açalım.
Çocuğunuzun yaşadıklarını nasıl anlattığını ve düşüncelerini nasıl açıkladığını birlikte değerlendirelim. Uygun ilerleme noktasını belirleyelim.