Düşüncesini açıklar, farklı bakışları birlikte değerlendirir.
Bir görüşün nedenini anlatmak, karşı görüşü anlamak ve sözü kişiye göre düzenlemek… Çınar, Türkçeyi düşünceyi gerekçelendirmek ve daha incelikli iletişim kurmak için kullanmaya odaklanır.
“Güçlü bir yanı var; başka bir açıdan da bakabiliriz.”
Türkçe, hayatın içinde.
Türkçeyle neler yapabilir?
Günlük hayatta karşılığı olan beceriler.
Bir tartışmaya katılmak, yalnız kendi fikrini söylemek değildir. Başkasının neyi savunduğunu anlayıp kendi gerekçesini anlaşılır ve duruma uygun biçimde ortaya koymayı da içerir.
Dinleme ve konuşma · 01
Görüşün ardındaki gerekçeyi takip eder.
Konuşmada ne söylendiğinin yanında, bu düşüncenin hangi nedenlerle savunulduğuna da dikkat eder. Farklı görüşleri karşılaştırırken güçlü ve sınırlı yanlarını değerlendirir. Böylece karşısındaki kişinin bakış açısına daha düşünülmüş bir karşılık verebilir.
Giray
“Bu öneri herkesin katılmasını sağlıyor.”
Ela
“Bu güçlü bir yanı. Zamanı nasıl kullanacağımızı da düşünelim.”
Türkçe, hayatın içinde.
Dinleme ve konuşma · 02
Kendi fikrini nedenleriyle savunur.
Bir konuya ilişkin görüşünü söylerken düşüncesini destekleyen gerekçeler sunar. Karşısındaki kişinin sorularını dikkate alarak açıklamasını geliştirir. Konuşmada bir sonuca katılmak ya da karşı çıkmak kadar, bunun nedenini anlatabilmek de önem kazanır.
Ela
“Bence bu fikir işe yarayabilir; çünkü herkesin katkısına yer açıyor.”
Pingucan
“Bu açıdan düşünmemiştim.”
Türkçe, hayatın içinde.
Dinleme ve konuşma · 03
Aynı amacı farklı bir üslupla ifade eder.
Kiminle konuştuğuna ve içinde bulunduğu ortama göre sözlerini düzenler. Daha yakın ya da daha resmî bir hitap seçebilir. Böylece anlatmak istediğini korurken iletişimin tonunu ve karşısındaki kişiyle kurduğu ilişkiyi de gözetir.
Yakın bir konuşmada
“Birlikte bakalım mı?”
Daha resmî bir konuşmada
“Birlikte inceleyebilir miyiz?”
Türkçe, hayatın içinde.
Dinleme ve konuşma · 04
Anlamdaki inceliği açıklayarak iletişimi onarır.
Sözlerinin farklı yorumlandığını fark ettiğinde niyetini ve asıl vurgusunu açıklar. Karşısındakinin nasıl anladığını dikkate alarak yeni bir ifade seçer. Bu, görüş ayrılığı olduğunda da konuşmanın açık ve yapıcı biçimde ilerlemesine yardımcı olur.
Pingucan
“Önerimi uygun bulmadın mı?”
Ela
“Önerini reddetmiyorum; başka bir yanını da düşünmek istiyorum.”
Türkçe, konuşmanın ötesinde de hayatına eşlik eder.
Okuduklarında, yazdıklarında, kültürle ve insanlarla kurduğu ilişkide kendine yeni ifade alanları açar.
Okuma
Metindeki görüşü ve dayanaklarını ayırt eder.
Okuduğu metinlerde savunulan düşünceyi, bu düşünceyi destekleyen bilgileri ve yazarın tutumunu değerlendirir. Açıkça söylenmeyen anlamlar üzerine çıkarım yapar. Farklı metinleri karşılaştırırken yalnız sonuca değil, sonuca nasıl ulaşıldığına da bakar.
Günlük hayatta
Aynı konuyu ele alan iki metnin hangi gerekçelerle farklı sonuçlara vardığını açıklar.
Yazma
Görüşünü okuyana göre düzenleyerek yazar.
Düşüncesini gerekçelerle destekleyen metinler oluşturur; mesaj, açıklama ve kısa raporlar yazar. Kime seslendiğini düşünerek dilini ve anlatımını düzenler. Böylece aynı konu hakkında farklı amaçlara uygun yazılı bir anlatım kurabilir.
Günlük hayatta
Bir önerisini yakın birine kısa mesajla, daha resmî bir okuyana ise açıklayıcı bir metinle sunar.
Kültürel bağ
Eserlerle düşünceler arasında bağlantı kurar.
Türkiye’nin mimarlık, müzik, edebiyat ve düşünce dünyasını araştırır. Sanatçı, yazar ve düşünürleri eserleriyle ilişkilendirir; geçmişle bugün arasındaki bağlantıları ele alır. Kültürü tanımanın yanında onun hakkında yorum geliştirmeye de yönelir.
Günlük hayatta
Bir eseri, üretildiği dönemle ve bugünkü yorumlarıyla ilişkilendirerek anlatır.
Sosyal iletişim
Söylenen kadar söyleyiş biçimini de gözetir.
Sosyal ortamlarda hitabını ve üslubunu duruma göre ayarlar. Nezaket ifadelerindeki anlam farklarını fark eder, yanlış anlaşılmaları açıklığa kavuşturur. Kendi düşüncesini korurken karşısındaki kişiyle iletişimi sürdürebilecek bir anlatım seçer.
Günlük hayatta
“Farklı düşünüyorum” derken karşısındaki kişinin görüşünü anladığını da belirtir.
Kelime bilgisi
1.570+kelime
Kelime dağarcığı, anlatabildiklerine alan açar.
Dinlerken anlam vermek, konuşurken ihtiyacına uygun bir söz bulmak, okurken ve yazarken bağlantı kurmak için.
Tohum’dan Çınar’ın sonuna kadar birikimli (7–17 yaş). 4–6 yaşta 1.150+.
Roots & Talks ile
Düşüncelerini kendi sözleriyle anlatsın.
Çocuğunuzun görüşlerini nasıl geliştirdiğini ve Türkçeyi farklı ortamlarda nasıl kullandığını birlikte değerlendirelim. Bir sonraki adımını konuşalım.