İki dilli büyümek konuşmayı geciktirir mi?

Kısa yanıt: Dil gelişimi alanındaki uzman kuruluşlara göre iki dilli büyümek tek başına konuşma gecikmesine ya da dil bozukluğuna yol açmaz. İki dilli çocuklar ilk kelimeler gibi temel dil adımlarına genel olarak tek dilli çocuklarla benzer zamanlarda ulaşır. Yine de çocuğunuzun gelişimiyle ilgili bir kaygınız varsa bunu bir çocuk doktoruna ya da dil ve konuşma terapistine danışmanız en doğrusudur.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi ya da klinik bir değerlendirmenin yerini tutmaz.

Ailelerin sık gördüğü ve normal kabul edilen durumlar

Dilleri karıştırmak. Bir cümlenin içinde Türkçe ve İngilizce kelimeleri birlikte kullanmak iki dilli çocuklarda yaygındır. Bu, tek başına bir dil bozukluğu belirtisi değildir; iki dili kullanan kişiler farklı durumlarda diller arasında geçiş yapabilir.

Kelimelerin iki dile dağılması. Çocuk bazı şeylerin adını Türkçe, bazılarını İngilizce bilir. Tek bir dilde kelime sayısı tek dilli bir yaşıtından az görünebilir; iki dil birlikte düşünüldüğünde tablo farklıdır.

Sessiz dönem. Yeni bir dil ortamına giren bazı çocuklar bir süre o dili konuşmadan dinler. Ancak yalnız sessizliğe bakarak ne kadar anladığına karar verilemez. İletişimi ya da işitmesi konusunda kaygınız varsa değerlendirme için beklemeyin.

Baskın dilin değişmesi. Okula başlayınca çevre dili güçlenir, Türkçe geri planda kalabilir. Bu değişim kullanım alanlarıyla ilişkili olabilir; tek başına bir gecikmeyi kanıtlamaz veya dışlamaz.

Ne zaman uzmana danışmalı?

Aşağıdaki durumları yalnız iki dilliliğe bağlamayın; bir çocuk doktoru veya dil ve konuşma terapistiyle görüşün: - Çocuğun iki dilde de yaşıtlarına göre belirgin şekilde geride olması. - Daha önce kullandığı kelimeleri ya da becerileri kaybetmesi. - Kendisine söyleneni anlamakta iki dilde de zorlanması. - İşitme ile ilgili bir şüphe. Değerlendirme yapılırken çocuğun her iki dilinin birlikte dikkate alınması önemlidir.

"Bir dili bırakalım mı?"

Bazı aileler, gecikme kaygısıyla Türkçeyi bırakmayı düşünür. Uzman kuruluşlar, dil ve konuşma güçlüğü olan çocuklar için bile ev dilini bırakmayı genel bir öneri olarak görmez. Türkçe çoğu zaman çocuğun büyükanne ve büyükbabasıyla, akrabalarıyla ve ailenin geçmişiyle kurduğu bağın dilidir. Kararı bir uzmanla birlikte ve çocuğunuzun durumuna göre vermeniz en iyisidir.

İki dili desteklemek için evde

• Her dil için doğal anlar yaratın: kitap okuma, oyun, aile görüntülü konuşmaları.
• Karıştırdığında düzeltmek yerine doğru biçimi kendi cümlenizde tekrar edin.
• Türkçeyi bir zorunluluktan çok bir bağ olarak yaşatın: Çocuğum Türkçe konuşmak istemiyor.
• Evde yalnız bir ebeveyn Türkçe konuşuyorsa: Ev dili planı.

Kaynaklar

• ASHA aile bilgilendirmesi: Learning More Than One Language.
• Royal College of Speech and Language Therapists (RCSLT): Bilingualism.

Diğer sorular için Veli Karar Merkezi.